Contact
Zoek in
naar

Nieuwsbrief juni 2021


Intro

Opnieuw beschrijft moestuinder Jaap Hoekzema zijn ervaringen, dit keer over de gruwelen die een bloemkool kunnen overkomen. Wie volgt zijn voorbeeld om iets te schrijven? Hoewel iets...? 9 Handgeschreven pagina's!
Deze bijdrage en de prachtige vooraankondiging voor het Zomerfeest, plannen voor restauratie EN een tuinschouwcommissie, laten zien we dat steeds meer leden actief taken op zich nemen. De Groenmarkt was ook een staaltje van collectief bijdragen aan de kwaliteit van de vereniging. Want ‘KWALITEIT’ is onze leidraad. We willen daar meer aandacht voor hebben, door gezamenlijke activiteiten (opruimen, milieuregels, infrastructuur) en individueel (onderhoud van tuinen).
Met het rapport van de tuinschouwcommissie gaan we - als bestuur - direct aan de slag. Tegelijkertijd roepen we iedereen op die nog niet aan een werkbeurt heeft meegedaan zich te melden voor een van de vele klussen (zie verderop) op ons complex. En niet te vergeten: we hebben nog steeds geen secretaris gevonden. ‘Een wat langer commitment hoort ook bij de geven-nemen-balans’, zei een van de bestuursleden tijdens de laatste vergadering. En zo is het maar net.
Een regenachtige groet dit keer, het bestuur

Bestuur zoekt nog steeds secretaris

In de vorige Nieuwsbrief deden we een oproep voor een secretaris: zonder resultaat. In de vergadering spraken over ‘willen de leden zich dan niet committeren?’ want voor losse klussen krijgen we altijd mensen. Echt mensen het is dringend. Onze vereniging kan alleen bestaan dankzij betrokkenheid (ja, voor wat langere tijd) van ons allen. DUS:
Je hoeft niet lang lid te zijn of van alles van de vereniging te weten: je kunt gewoon aanschuiven. Het is nuttig en gezellig(!) om mee te doen in het bestuur. Je kunt mee denken, praten, mee beslissen. We hebben je hard nodig!
PS: Het maken van de nieuwsbrief hoort niet in het takenpakket van de secretaris. Dat wordt op dit moment gedaan door de voorzitter.

Groenmarkt

De Groenmarkt is een jaarlijks terugkerend evenement, meestal in de Dorpsstraat in Warmond, maar de afgelopen twee jaar op eigen terrein. Daar hadden we dit jaar ook de eigenaar van DE TUINHEEREN voor uitgenodigd. Zijn aanwezigheid was een succes; geschatte inkomsten hoog en nog veel meer goede gesprekken over tuingereedschap. Hij genoot er zichtbaar van.
Tuinheer in gesprek met Erich. Yvonne had al wat gekocht!
Onze plantenvoorraad was prachtig: hoge kwaliteit en grote aantallen. Zo'n kleine 20 leden hadden enorm hun best gedaan en leverden vrijdag de mooiste tomaten, aubergines, kruiden, pompoenen, andijvie, sla en koolplanten en bloemen(!!) om de prijs vast te stellen. We waren er de hele middag druk mee en het was erg gezellig. De stemming zat er al helemaal in.
GROENMARKT
Allen die gekweekt en geholpen hebben: heel hartelijk bedankt! Jullie vormen de kern van dit jaarlijkse succes van de Groenmarkt voor onze vereniging!
Helaas waren Ria's buitentomaten twee dagen eerder gestolen: die hebben we echt gemist. Het is een schande dat zulke dingen op onze tuin gebeuren.
We maakten drie tafels van goedkoop (0,30 - 0,50 euro) middel (0,50 - 1,00 euro) en duur (1,00 - 3,00 euro). De 45 leden kwamen allen op het vastgestelde tijdstip en het was allemaal prima te doen.
De penningmeesters(!) zaten – ook al bijna traditiegetrouw – hoog en droog onder het afdakje en berekenden alle totalen. Vanwege overschot aan het eind van de dag besloten we ook zondag nog te verkopen. Dinsdag en woensdag werden nog wat restanten verkocht. Al met al een geslaagde Groenmarkt met een netto resultaat van ongeveer 350 euro.
Henk Heitink (links) moet het nog leren van meester Marten de Boer, die per 1 juli ophoudt als penningmeester.
De evaluatie aan het eind van de dag leverde suggesties voor volgend jaar wanneer we hopen weer in de Dorpsstraat te staan. Bijvoorbeeld: structureren, eenduidig en eenvoudig prijzen, afstemmen wat er gekweekt moet worden, kleine boeketjes (bijv. 2 euro), en bijzondere groenten, en bulk van bepaalde soorten. We rekenen weer op jullie allemaal!
Paula (links) en Ria prijzen de plantjes
Yvonne in gesprek met Gijs

Tuinschouwcommissie brengt verslag uit

Om ‘kwaliteit’ meer plek in onze vereniging te geven, kijken we kritisch naar onszelf. We hebben bijvoorbeeld een enquête gehouden die moet resulteren in een visie voor onze vereniging (zie verderop). Ook heeft Cor Matser ons HHR vergeleken met dat van andere tuinverenigingen: we kunnen immers leren van anderen?! En wat bleek? Wij hebben weinig commissies en doen veel meer centraal: via het bestuur. Dat betekent dat het bestuur teveel op haar bord heeft en de leden minder actief betrokken zijn bij het reilen en zeilen, dan bij andere verenigingen. Het bestuur heeft daarom een tuinschouwcommissie in het leven geroepen.
Deze groep van vier leden (twee bestuursleden en twee niet-bestuursleden van Oost en Westveld) gebruikt het 1) HHR en 2) het feit dat we een moestuinvereniging zijn als uitgangspunten.
Zij hebben met talloze foto’s en een gedegen verhaal, verslag uitgebracht aan het bestuur, dat met een aantal dingen aan de slag wil.
De bijna eindeloze afvalstroom op de tuin is niet langer te hanteren. Daar moeten we iets aan doen.
Daarom:
  1. We gaan de mesthoop aanpakken (vloer, dak, hoeveelheid mest, milieuregels)
  2. We gaan de composthopen opruimen en later dit jaar met de takkenril aan de slag.
  3. Sommige tuinders gaan we aanspreken/aanschrijven om hun rommel op te ruimen en/of hun tuinen beter op orde te krijgen.
  4. Voor meer informatie: mail naar info@moestuinkoudenhoorn.nl

ALV wordt schriftelijk

We hebben besloten om opnieuw een schriftelijke ALV te houden in de laatste week van juni. Marten de Boer wordt gedechargeerd, neemt officieel afscheid en draagt het stokje over aan Henk Heitink (zie foto Groenmarkt). Echt afscheid nemen we van Emmy Meijers en Marten de Boer tijdens het zomerfeest mid augustus! Stukken voor de ALV komen rond 25 juni.
Het aardappelschrift (ja, dat bestaat echt!) ligt in de Warmoes en moet in ere worden hersteld. ‘Vroeger’ liep Cor bij tuinen langs om te kijken of tuinders die aardappels teelden, dat wel hadden ingevuld.
Vanaf heden moet iedere aardappelteler het invullen! Belangrijk om fytoftora (aardappelziekte) te voorkomen en noodzakelijk om de tuinopvolger te informeren.

Zieke tuinders

Het seizoen 2021 is voor een aantal tuinders niet goed begonnen: zijn kregen Corona of kampten met andere vervelende en soms ernstige ziekten. Het bestuur heeft uiteraard haar medeleven betoond. Maar door het aantal zieken, het soms langer aanhoudende ziekbed en de beperkte mogelijkheden die we hebben (kwa tijd, beschikbaarheid) hebben we maar weinig echte handen kunnen geven. De zieken hebben eigen hulptroepen moeten inschakelen. Het bestuur onderzoekt nog of bijv. de scouting of vrijwilligersgroepen incidenteel kunnen bijspringen.

Werkbeurt Oostveld en vervolg

Na een succesvolle werkbeurt op het Westveld, was het Oostveld aan de beurt op 8 mei. Maar wat was het een vreselijk weer. De diehards waren er toch en deden nuttig werk: paden werden opgevuld met schelpen, bereklauw weggehaald en onkruid weggewied. Gelukkig was er troost in een heerlijke zelfgebakken koek van Corinne Egas.
Diehards aan de thee; ondanks de regen werd er toch behoorlijk wat gedaan.
Leden die niet hebben deelgenomen aan de (verplichte) werkbeurten, kunnen zich opgeven voor 3 klussen:
  1. Opruimen van de werkplaats i.v.m. restauratie. Er wordt in kleine ploegen gewerkt. Opgeven bij Erich Püschel of Cor Matser.
  2. Doorlopend in kleine ploegen en op aansturing van (afwisselend) Erich Püschel, Dirk Honders en Cor Matser: het opruimen van de composthopen als onderdeel van het fatsoeneren van ons gehele tuincomplex.
  3. Het voorbereiden van de takkenril voor het hakselen - later dit jaar - van daarvoor geschikte takken etc.
We verwachten een heleboel namen!

Wie zijn toch die dieven op ons complex?

Sinds enige jaren wordt onze vereniging geplaagd door een raar verschijnsel: diefstal. Er verdwijnt van alles: van hele oogsten (bonen, vijgen) tot sleutels (ledenhok), benzine (ledenhok) en gekweekte tomaten (bij Ria).
DAT MOET STOPPEN: Iedereen moet met ingang van 1 juni alle hekken vanaf 5 uur op slot doen, ook als er nog op de tuinen wordt gewerkt. Het is onmogelijk om te zien wie er allemaal rondloopt.
Er zijn al tuinders die hebben gesuggereerd om camera’s op te hangen. Die discussie heeft vorig jaar in het bestuur tot een NEE geleid. Er moet immers ook teruggekeken worden en we moeten dan nog maar zien of we een dader kunnen herkennen. Voor nu: doe de hekken dicht en houd je ogen en oren goed open!

Wat gebeurt er met het enquêteverslag en onze visie?

Vorig jaar augustus hebben we alle tuinders om hun mening gevraagd over dingen die belangrijk zijn in onze vereniging. Maar liefst 74 procent van de leden reageerde op deze enquête, die resulteerde in een rapport. (Zie enquêteverslag, januari 2021)
De visiegroep heeft een mogelijke visie aan het bestuur voorgelegd, die wordt eerst besproken en daarna via deze nieuwsbrief aan alle leden gestuurd. De belangrijkste kwesties (issues) uit het enquêteverslag komen vanaf volgende maand aan bod. Hierin staat wat het bestuur van plan is te doen met de uitkomsten. Een voorbeeld is ‘de tuinschouw’. Hetzelfde zullen we doen over bijv. ‘werkbeurten’, etc. Dan kan iedereen daar op reageren en we kunnen in de ALV van 2022 met elkaar beslissen of er nog dingen veranderd moeten worden.

Warmoes aan groot onderhoud toe

Zoals bekend wordt de hele achterkant van de Warmoes vervangen in de 2de/3de week van juni. Voor het zover is, wordt er overlegd, gemeten, op de ladder gestaan, het dak bekeken etc. Dat het overleg even duurde, was wel duidelijk toen een van hen luidruchtig om een aspirientje vroeg. Uw redacteur was een beetje bezorgd: wordt de Warmoes een hoofdpijn dossier? Vast niet! We kijken nu al uit naar het mooie resultaat!
Ook zijn er vrijwilligers nodig om de werkplaats helemaal leeg te maken. Alle Oost- en Westvelders die nog niet aan de werkbeurt of (vervangende ) werkzaamheden hebben meegedaan, kunnen zich hiervoor opgeven bij Epuschel@gmail.com.
V.l.n.r. Koos de Bruin, Cor Matser, Ben Beran, Henk Muizelaar

‘Hoe kom jij toch aan zulke mooie bloemkool?’ - Jaap Hoezema

Inleidend kletspraatje
Mij wordt weleens gevraagd hoe je een fatsoenlijke bloemkool kweekt als ik weer eens een stel puntgave exemplaren in handen heb. Het lukt me al jaren redelijk goed. Soms verongelukt om duistere reden een koolplant. Is het opkweken van bloemkool moeilijk? Het antwoord is JA.
In mijn geliefde tuinboek van Rob Herwig uit 1985: ‘Handboek voor de moestuin’, staat: ‘Bloemkool kweken is een hoogstandje in de moestuin: alleen ervaren kweken kunnen dit gewas probleemloos kweken tenzij men er natuurlijk een hele gifkast op leegspuit zoals de meeste beroepskwekers doen.
Bovendien zijn de investeringen in materialen hoog, want we willen werken zonder vergif. De collega tuinders die op de kosten (moeten) letten, kunnen hier stoppen met lezen. Wel zijn de spullen meerjarig inzetbaar en per kweekjaar voor diverse gewassen bruikbaar.
Het opkweken van 2 x 6 bloemkolen is bij mij een kasgebeuren. Of er buiten een kas succes is, is de vraag. Met wat geluk en aanpassingen mogelijk wel.
Knolvoet in Jaap’s tuinbijbel
Dit boek beschrijft alles wat een tuinder NIET op zijn/haar tuin wil tegenkomen!
A. Voorzieningen vooraf
Als je in het voorjaar begint met jonge planten (tegenwoordig zijn ze al in februari tuincentra te koop met 6 stuks tegelijk) moet je in het najaar tevoren de plaats bepalen waar de opkweek zal plaatsvinden. Let er wel op dat een bloemkool veel plaats nodig heeft (plantafstand ongeveer 50 cm). De bepaalde plaats in het najaar ruim voorzien van landbouwkalk. Een paar keer gieten en doorharken is wenselijk.
Het is verstandig om in het voorjaar een paar kruiwagens oude ruige paardenmest bij de hand te hebben voor de bloemkool. Je zet in het najaar mest apart en laat die gewoon overwinteren. (Zo mogelijk een keer omzetten.) Mogelijk werken koemestkorrels + flink wat compost ook goed, eventueel als extra toevoeging.
Bijzonder belangrijk: de bepaalde plek dient knolvoetvrij te zijn. Bij twijfels aarde vervangen door knolvoetvrije tuinaarde van bijv. Welkoop. Knolvoet is een ellendige schimmelziekte die de wortelgestellen van koolplanten ernstig aantast, opkweek van bloemkool is dan praktisch onmogelijk.
Een geluk is dat in het vroege voorjaar de schimmel nog niet erg actief is. De ellende begint pas bij hogere temperaturen.
Opkweek van bloemkool in de kas
De eerste 6 bloemkool plantjes haal ik uit een centrum: het is me eind februari te vroeg om zelf voor plantjes te zorgen. De planten zijn vaak zo uniform opgegroeid dat de uiteindelijke oogst van bloemkool, allemaal binnen 2 weken valt. Dat kun je vertragen door in een later stadium wat bladeren weg te halen. De gekochte plantjes gaan zeker niet direct de volle grond in: ze gaan in bloempotten thuis.
Voor de gebruikte pot aarde mengen we wat verpoeierde kalk (vijzel!). Vergeet de potscherf niet. Je kunt de plant later, eventueel met een stokje dan in de pot drukken. We nemen aarden potten want plastic ademt niet en wortels hebben lucht (zuurstof) nodig!
De kolen blijven zeker een maand thuis staan tot ze flink zijn gegroeid. Geregeld water geven, verder niks bijzonders.
In dit stadium zijn drie plaagbeesten van belang:
  1. Muizen/de huismuis is vaak zomaar aanwezig en vreten de planten omver
  2. Vroege koolwitjes(vlinders), die leggen eitjes op de koolplanten. De rupsjes laten van de planten weinig over.
  3. Bij wat warmer weer ontwaken de slakken. Ook die lusten erg graag kool. Om deze beesten van de koolplanten weg te houden, staan de planten in een korf, gemaakt van fijn gaas (zie foto 2).
Terzijde 2
Het gaas is een halve meter breed en per meter verkrijgbaar bij de firma Hartwijk aan de Lammermarkt in Leiden. Als het niet voorradig is, wordt het besteld. In de Warmoes ligt een monster van dit gaas, ter illustratie. Natuurlijk wel terugbrengen!
De opkweek van bloemkool gaat in het kasje verder. De bouw van het kasje is een hoofdstuk apart. Na ongeveer 30 jaar klungelen is de huidige versie prima op orde. Demonstratie kasbouw volgt wellicht in een later stadium.
Aanpak
Een rij van zes (6) planten wordt geplaatst in tijk bemeste grond/ oude mest dus. Nog wat kalk rond het plantgat en paar scheppen compost: altijd goed.
Elke plant krijgt een soort gaas koker van het vermelde gaas om zich heen: hoogte 0,5 m en diameter van plm. 30 cm. (zie foto hierboven)
Aangezien muizen langs het gaas omhoog kunnen klimmen, dekken we de gaaskoker af met een (glas)plaat. Ook de koolwitjes en dikkere slakken kunnen niet bij de planten geraken.
Het is zaak de koolplanten constant vochtig te houden (dus niet kletsnat). Gieten gaat gewoon door het gaas heen. Ook niet bovenop gieten, want dan kan het plantje verrotten. Af en toe aarde rond het plantje loskrabben.
Als het plantje zo’n beetje klem zit in de koker dan worden die weggenomen. De rij planten gaan dan onder insectengaas (zie catalogus van der Wal: teeltgaas). Dit gaas gaat gewoon over de planten heen en wordt bij het aard oppervlak zo strak mogelijk vastgezet met bijv. klinkers. Wel wat ruimte laten voor toekomstige groei. Het water geven gaat door het gaas heen.
Mogelijke schade ontstaat door muizen die het gaas gaan doorknagen. De vaak vrij grote gaten zijn te dichten door opgestikte stukjes horrengaas. Aanbevolen draad: boekbindraad (bij mij gratis verkrijgbaar). Het groeiproces is goed te volgen. Soms is het zinnig om bladeren of stukken blad van beneden weg te breken om de oogst te spreiden. Het blad kan worden gebruikte om over de bloemkool heen te leggen en vergeling te voorkomen. Hiervoor kunnen ook rabarber bladeren worden gebruikt.
B. Klimaatbeheersing
De zes bloemkoolplanten maken het hopelijk goed. Ze zijn niet vatbaar voor harde wind, hagelbuien, plensregens en uitdroging door felle zon. Om de zon te temperen, gooi ik windbreekgaas over de kas heen (soms wel twee lagen). Het gaas wordt vastgezet met de lijnen die er toch al waren om het plastic vast te zetten. Voor- en achterkant van de kas blijven open. Wel een hekwerk plaatsen tegeninsluipers.
Het kweken van bloemkool buiten een kas is wel mogelijk, denk ik. Ik heb er geen ervaring mee maar met elementen uit het bovenstaande verhaal moeten het wel te doen zijn.
C. Slakken
Mogelijk de ergste schade wordt gepleegd door kleine slakjes. Die laten zich moeilijk tegenhouden. Het bestrijden van slakken (zonder gif) is een soort volkssport geworden op het moestuincomplex. Ikzelf heb al zeker tien milieuvriendelijke manieren verzameld.
  1. De m.i. gemakkelijkste manier is een loslopende fazant zijn gang te laten gaan. Het is niet zo slim om fazanten de tuin uit te jagen: ze vreten nl. heel wat kleinere slakken op. Helaas zitten ze ook aan planten te snoepen, maar de schade door fazanten is goed te beperken.
  2. Een erg effectieve manier om slakken te vangen is de zgn. bierval: bakjes met een laagje bier erin worden in de buurt van de te beschermen planten gezet. Liefst een beetje ingegraven.
    De slakken kunnen volgens mijn informatie af op de moutgeur (niet op de alcohol) en verdrinken vervolgens. Let bij de aankoop van de goedkoopste pils tegen de slakken of er met mout is gewerkt.
  3. Wat wel goed werkt, is de beesten na een regenbui als ze gaan lopen, gewoon pakken en in een emmertje afvoeren.
  4. Je kunt ook in de buurt wat vreetbaar, rottend materiaal leggen, afval van sla ofzo: ze blijven er vaak in hangen.
  5. Persoonlijk heb ik succes met het uitleggen van natte rotte, smalle planken naast de te beschermen plantjes. Of: stroken dakbedekking (bitumen) vochtig maken aan de onderkant.
  6. ‘s Nachts en bij donker weer zijn slakken actief maar bij zon vluchten ze onder voornoemde planken of bitumen stroken. Met een schepje zijn dan heel wat slakken bij elkaar te vegen om hun gevreet elders voort te zetten.
  7. Het heeft ook zin om bij volgroeide kroppen sla en andijvie naar slakken te zoeken: populaire verstopplaatsen.
  8. Een vrij goede barricade tegen slakken is anti-insecten gaas dat strak over vlak gemaakte aarde is gespannen. Slakken zitten dan eerder op dan onder het gaas.
  9. Als er ondanks alle voorzieningen toch gaten in de koolbladeren vallen, is het zinnig om de plant na te zoeken op slakken.
Het is best wel handig om de tuit van een gieter te verlengen met een stuk pvc met een knikje. Verhoogt de reikwijdte en geeft mogelijkheid om plat op de aarde te gieten. Vooral geschikt voor grote planten.
D. Soort samenvatting en nog enkele belangrijke zaken
I. Bloemkool heeft een zeer vruchtbare grond nodig: overjarige mest, compost, vrij veel landbouw kalk.
II. Gespuis zoveel mogelijk buiten houden. Een bloemkooltje dat in een jong stadium is aangevreten, moet als verloren worden beschouwd, want aantastingen worden uitvergroot meegenomen bij de groei. Er is dan wel kool die er onappetijtelijk uitziet.
III. Bij fel zonlicht de kolen wat schaduw geven met oude vitrage ofzo. Erg goed werkt windbreekgaas.
IV. Let op de knol bij het rooien van de stronken. Als er sprake is van knolvoet dan de strong met omringende aarde in een zak doen en afvoeren. Gereedschap reinigen buiten het moestuincomplex. Uiteraard wegblijven met kool, ruccola, radijs en kruisbloemigen uit het besmette gebied. Ook grond verplaatsingen vermijden.
V. Er zijn voor de bloemkool opkweek dus nogal wat spullen nodig, maar die zijn jaar op jaar bruikbaar en binnen het tuinjaar diverse malen inzetbaar. Zo hebben de gaaskokers eerder om pollen tuibonen heen gestaan.
Als de bloemkool net onder anti-insecten gaas zit, zijn de gaaskokers te gebruiken voor andere planten. Ook om komkommer planten te velde te zetten.
VI. Een goedkoper alternatief voor de gaaskorven is een sluitend carré van (plexi)glas om de opgroeiende plant.
Tuinboon in plexi glas
Goed tegen muizen en minder goed tegen slakken: die kunnen vrij snel tegen het glas op kruipen, muizen niet. Dan nog wel iets doen tegen het koolwitje.

De volgende bestuursvergadering is op 24 juni. Punten kunnen per mail via info@moestuinkoudenhoorn.nl of mondeling: spreek één van ons gewoon aan.